Fionnán O’Connor jest zakochany w single pot still Irish whiskey, kategorii, o której wciąż mało się mówi, a która dwie dekady temu właściwie w ogóle nie funkcjonowała, jeśli nie liczyć kilku specjalistycznych edycji dostępnych niemal wyłącznie w Dublinie. Czym jest single po still whiskey? Zgodnie z przepisami taka whiskey musi być wydestylowana w alembiku, niczego więcej prawo nie określa. W praktyce jednak prawie zawsze jest to whiskey robiona z mieszanki: słodowanego i niesłodowanego jęczmienia oraz innych zbóż (zwykle kukurydzy, choć coraz częściej zamiast kukurydzy dodaje się pszenicę lub owies). Tradycja mieszania słodowanego i niesłodowanego zboża (zwykle w proporcjach 48%:48% + 4% kukurydzy) pochodzi z XIX wieku, kiedy Anglicy nałożyli podatek na słód jęczmienny. Duża część Pot Still Whiskey jest trzykrotnie destylowanych, nie ma jednak takiego wymogu. Trzykrotna destylacja daje delikatniejszy, bardziej gładki i owocowy smak, który przez lata był wyznacznikiem irlandzkiej whiskey. Dziś jednak coraz chętniej eksperymentuje się z różnymi formami fermentacji i destylacji, a producenci nie są skrępowani sztywnymi zasadami. Określenie Pot Still Whiskey nie jest zastrzeżone i spotykamy je czasami np. na whiskey amerykańskich (także Pot Still Bourbon czy Pot Still Rye Whiskey). Nie stosują go natomiast destylarnie w Szkocji. W przypadku Single Pot Still Whiskey alkohol musi pochodzić z jednej destylarni, jeżeli nie ma słowa Single na etykiecie, może to być mieszanka z kilku destylarni. „Nie jest to whiskey single malt, nie jest to blend, choć pod względem technologii produkcji najbliżej jej do single malt” – pisze Fionnán O’Connor. Smak single pot still jest ostrzejszy niż single malt – z uwagi na obecność niesłodowanego zboża – alkohol jest oleisty, aromaty skórzane, w smaku wyczujemy lukrecję.
O’Connor przypomina dawne marki single pot still i omawia nowe, jak: Redbreast, Green Spot, Yellow Spot, Powers John’s Lane, Powers Signature, Midleton Barry Crockett Legacy, Paddy Centenary Edition, Jameson Pure Pot Still i inne. Przedstawia destylarnie, które już dawno nie istnieją i te nowe, które dopiero zaczynają beczkować whiskey. Z pasją pisze o dawnym przemyśle Irish whiskey, który niemal w całości produkował single pot still. Dopiero w latach 70. XX wieku zastąpiły je irlandzkie whiskey blendowane. Jak jednak pisze O’Connor, tych 30 lat wystarczyło, by ludzie zapomnieli, czym jest single pot still whiskey, irlandzka tradycja.
Autor odkłamuje wiele mitów. Jak choćby to, że irlandzka whiskey jest trzykrotnie destylowana, że jest słodsza i łagodniejsza niż szkocka. „Taki wizerunek Irish whiskey stworzył Pernod Ricard, właściciel marki Jameson” – pisze Fionnán O’Connor. „Oni reklamują się, że irlandzka whiskey jest trzy razy destylowana i wyjątkowo łagodna. Prawdę mówiąc, trzecia destylacja nic nie wnosi do smaku whiskey, a jeśli ktoś chce łagodny alkohol, niech pije wódkę” – zżyma się autor. Irlandzka whiskey kiedyś odróżniała się od szkockiej tym, że była ostrzejsza i bardziej oleista, tymczasem starania marketingowe właściciela marki Jameson zmierzały ku temu, by przedstawiać ją jako wyjątkowo łagodną i słodką. Zdaniem autora książki wraca jednak dobry czas dla tradycyjnej, wyrazistej, irlandzkiej single pot still, którą doceniają krytycy, specjaliści i zwykli konsumenci. Jest coraz więcej marek, coraz więcej destylarni, a miłośnicy whisky single malt bardziej ciekawi są smaku single pot still, niż pozbawionych wyrazu blendów. Oddając zaś sprawiedliwość grupie Pernod Ricard, warto mieć świadomość, że to w ich destylarni w Midleton powstały (i powstają) wszystkie wymienione wcześniej marki single pot still whiskey – Redbreast, Green Spot i cała reszta.
Świetnie napisana książka, z pasją, ale i z wielkim znawstwem. Wydana w formie opasłego albumu, z unikatowymi zdjęciami, z autorskimi notami degustacyjnymi.
