Lektury, Spirits
gorzelnie rolnicze, historia, recenzje

Przemysł gorzelniczy w II Rzeczypospolitej

Przemysł gorzelniczy w II Rzeczypospolitej

Udostępnij:

Niezwykle bogaty i ważny z badawczego punktu widzenia materiał archiwalny zebrany przez rzeszowskiego historyka. Książka ukazała się ponad dekadę temu, zgrzebna edytorsko, dziś dostępna wyłącznie na Allegro, ale warto ja przypomnieć, gdyż mimo upływu kolejnych lat nic tej miary się w naszym kraju nie ukazało. Temat gorzelnictwa właściwie nie funkcjonuje w dyskursie publicznym, a przecież przez ponad sto lat była to bardzo ważna gałąź polskiej gospodarki i właściwie niemal jedyny przemysł polskiej wsi. Ogromne zniszczenia I wojny światowej, a potem monopolistyczna polityka państwa sprawiły, że w II RP produkcja spirytusu była niższa niż w czasach rozbiorów, nigdy też nie odbudowano stanu liczebnego gorzelni. Przed I wojną na terenach późniejszej Polski działało 2466 gorzelni, z czego 70% zostało podczas wojny zniszczonych, a 40% nigdy już nie odbudowano. Ani jednak I, ani II wojna światowa, ani Polski Monopol Spirytusowy w II RP, ani monopol w PRL nie dokonały takich spustoszeń w gorzelnictwie rolniczym jakie zaszły w XXI wieku, kiedy liczba pracujących zakładów zmniejszyła się o… ok. 96%. Dziś czynnych jest ok. 50 gorzelni, a i one są na granicy istnienia.


Paweł Grata opisuje przemysł od strony gospodarczej – koszty produkcji, zakupu surowców, sprzedaży spirytusu, analizuje zatrudnienie, płace, rynek wewnętrzny i eksport, osobno przedstawia gorzelnie: rolnicze, które w II RP niemal wyłącznie przetwarzały na spirytus ziemniaki (minimalny był udział słodowanego jęczmienia), pejsachowe (działające na potrzeby mniejszości żydowskiej), drożdżowe (mające minimalne znaczenie gospodarcze, działające przy drożdżowniach) i melasowe (jedyne działające w skali przemysłowej). Najciekawsze są rozdziały poświęcone historii działania i organizacji Polskiego Monopolu Spirytusowego. Szkoda, że wciąż nie ma podobnej książki o produkcji alkoholu w II RP oraz o gorzelnictwie i działalności Polmosów w PRL.

Powiązane artykuły

Degustacje, Degustujemy
baijou, degustacje

Zapraszamy 30 listopada o godz. 19.30 na dwudzieste dziewiąte w 2026 roku spotkanie w cyklu […]

TV
degustacje, likier
Alkohole dnia
likier

Butelkowany z mocą 26%. W aromacie zioła, zwietrzałe przyprawy korzenne, nuta imbiru, pieprzu. W ustach […]

Alkohole dnia
single grain, whiskey irlandzka

Whiskey single grain ukazała się w ramach eksperymentalnej marki Method and Madness należącej do Irish […]

Alkohole dnia
single malt, whisky szkocka

Destylowana 5 czerwca 1979 roku i zabutelkowana 22 czerwca 2010 roku przez Signatory Vintage. Przez […]

Destylarnie
destylarnie, gin, whisky, wódka

Aktobe, położone w zachodniej części Kazachstanu, kojarzy się przede wszystkim z przemysłem wydobywczym i metalurgicznym. […]

Wydarzenia
rynek

Brown-Forman ulokował w Warszawie regionalne centrum operacyjne, które będzie wspierać działalność europejskich struktur firmy, a […]

Alkohole dnia
single grain, whisky szkocka

Zabutelkowana przez Cadenhead’s w ramach serii Original Collection z mocą 42,7%. Dojrzewała przez 33 lata […]

Przewijanie do góry
Spirits logotyp czarny

Dostęp zablokowany

Nie spełniasz wymogów dotyczących wieku użytkowników strony.
Spirits logotyp czarny

Czy ukończyłeś/aś 18 lat?

Treści na tej stronie przeznaczone są wyłącznie dla osób dorosłych.