W mieście Biała Spiska (Spišská Belá) znaleźć można zabytkowy budynek gorzelni, należący przed laty do znanej żydowskiej firmy Szymon Kleinberger i Syn. Fabryka wódek i likierów powstała Kleinbergera powstała w 1875 roku, w miejscu wykupionej starej gorzelni z 1778 roku, specjalizującej się w produkcji jałowcówek, czyli popularnej na Słowacji borovički.


W Białej Spiskiej przed II wojną światową działały m.in.: browar Reich, założony w 1872 roku, a po 1945 roku przekształcony w fabrykę puszek, gorzelnia rolnicza z 1902 roku, fabryka krochmalu z 1878 roku, browar Szimonisz z 1870 roku, wytwórnia papierosów z 1898 roku, zamknięta w 2004. Rozwój przemysłu w XIX wieku związany był z oddaniem odcinka kolei z Kežmarok do Spišská Belá (1892).
Do rodziny Kleinbergerów poza gorzelnią należały m.in.: tartak, cegielnia i młyn. Ferdynand Kleinberger (1864-1932) był znanym malarzem malarzem, do dziś zachował się dom, w którym mieszkał (znany pod pseudonimem Katona Nándor, malował głównie portrety i pejzaże Tatr, można je oglądać m.in. w Muzeum Narodowym w Budapeszcie czy w Galerii Narodowej w Bratysławie). Rodzina Kleinbergerów w 1930 roku weszła do spółki kapitałowej, do której należała fabryka wódek i likierów Tatra w Popradzie. Region znany był przede wszystkim ze spiskiej borovički, robionej z lokalnych upraw jałowca. Poza Kleinbergerem w latach 1888-1920 w Białej Spiskiej borovičkę produkowała też mała destylarnia Adolfa Gabriela, a od 1914 roku również gorzelnia Greb i Vaverčák oraz wspomniana gorzelnia rolnicza, która zatrudniała pięciu pracowników. W 1923 roku powstała tu jeszcze jedna fabryka alkoholu – H. Gretzmacherova i F. Šilon. Od 1901 roku Biała Spiska miała też własny zakład rektyfikacji spirytusu – Towarzystwo Gospodarcze. Przetwarzano tu: ziemniaki, żyto, jęczmień i owies, a członkami Towarzystwa byli też Kleinbergerowie. Gorzelnie działały też m.in. w pobliskich miejscowościach: Spišská Nová Ves, Kežmarok, Huncovce, Spišský Hrhov czy Stará Ľubovňa (m.in. założony w 1925 roku duży zakład Henricha Morgenbessera), a także destylarnia Biela Pani w Levoči.
Część rodziny Kleinbergerów zginęła podczas wojny w Dachau, inni wyemigrowali w 1949 roku do Izraela. W Białej Spiskiej pozostał ostatni właściciel gorzelni, Aladar Kleinberger, który dbał o tutejszy żydowski cmentarz.
W fabryce wódek i likierów Szymon Kleinberger i Syn produkowano, poza spiską borovičką, także szeroką gamę likierów – ziołowe, anyżowe, kminkowe, słodkie i jajeczne, a także rum czy śliwowicę. Po wojnie zakład znacjonalizowano, działała tu typowa gorzelnia rolnicza, którą zamknięto na początku XXI wieku. Obecnie mieszczą się tu warsztat i myjnia samochodowa.

SONY DSC SONY DSC SONY DSC SONY DSC SONY DSC SONY DSC SONY DSC SONY DSC SONY DSC SONY DSC

Komentarze

Autor: Disorder

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Subskrypcja newsletter

Najnowsze wpisy wprost do Twojej skrzynki e-mail