Lektury, Spirits
historia, recenzje

Nowy Jork zbuntowany – miasto w czasach prohibicji, jazzu i gangsterów

Nowy Jork zbuntowany – miasto w czasach prohibicji, jazzu i gangsterów

Udostępnij:

Ciekawie opowiedziane i świetnie zilustrowane, autorka pokazuje Nowy Jork lat 20. i 30. Miasto rozbawione, roztańczone, a jednocześnie pełne kontrastów. Slumsy pełne przybyłej z Europy biedoty i bogate dzielnice, gdzie wydaje się w jeden wieczór na przyjemności więcej, niż biedak przez miesiąc zarabia na utrzymanie rodziny. Rosną drapacze chmur, rośnie też obszar nędzy. W barach Czarni grają jazz, choć Murzyni wciąż są segregowani. Ale na wszystkie inne problemy przeludnionego Nowego Jorku nakłada się nowy problem, kto wie czy nie poważniejszy niż napływ biedoty z Irlandii czy Włoch. To wprowadzona z dniem 28 października 1919 roku prohibicja, zakaz sprzedaży i konsumowania alkoholu, który doprowadzi do wzrostu przestępczości i – paradoksalnie – wzrostu spożycia trunków, tyle, że z nielegalnego źródła.


„Alkohol, do tej pory przyjemność, używka lub nałóg, stał się symbolem walki o swobodę obyczajów i wolność wyboru. Walki o Amerykę wolna i nowoczesną. Ale przede wszystkim uczynił przestępców z przestrzegających prawa, uczciwych obywateli” – pisze Ewa Winnicka. „To co stało się z Nowym Jorkiem w czasach prohibicji, to także współczesna lekcja polityki. Gdzie są granice wolności obywatelskich w kraju demokratycznym? Czy z pomocą restrykcyjnego prawa można zadekretować moralnego człowieka?” – pyta autorka.
Klimat tamtych lat dobrze oddają słowa Francisa Scotta Fitzgeralda, który zresztą zmarł z przepicia w wieku zaledwie 44 lat. W 1928 roku autor „Wielkiego Gatsby’ego” pisał: „Przyjęcia organizowano coraz huczniejsze, alkohol był coraz tańszy, ale wszystkie te przyjemności coraz mniej nas bawiły. Dookoła poniewierały się strzępki rozszarpanych nerwów. Większość moich przyjaciół piła zbyt dużo”.
W latach 30. w Nowym Jorku działało 30 tysięcy nielegalnych barów, speakeasy, a w całych Stanach ponad 200 tysięcy. W latach prohibicji lekarze wystawili ponad 6 mln recept na alkohol medyczny. Rodziny wyznania żydowskiego miały zagwarantowane miesięczne racje wina, wystarczał certyfikat wydany przez rabina. Już w pierwszym roku obowiązywania prohibicji liczba rodzin żydowskich wzrosła dziesięciokrotnie. Jeszcze bardziej wzrosła liczba rabinów, wśród których byli Murzyni, Włosi, Irlandczycy… Browary sprzedawały zamiast piwa legalny ekstrakt słodowy z instrukcją jak w domowych warunkach w garnku zrobić z niego nielegalne piwo. Rocznie przerabiano na cele konsumpcyjne ok. 15 mln galonów alkoholu przemysłowego, a wielokrotnie wyższa była produkcja nielegalnych gorzelni, nie mówiąc o domowej produkcji win. Do tego dochodził przemyt na niespotykaną skalę – z Kanady, Kuby, Belize, z terytoriów zamorskich Francji (jak Saint Pierre) Meksyku, ale i z Europy. Doskonałe warunki dla działalności mafii, kontrolującej handel nielegalnymi używkami, kluby, burdele, ściągającej haracze, korumpującej polityków i policjantów. Mafiosi werbowali się głównie z przyjezdnych społeczności europejskich – Włochów, którzy mieli duże trudności z asymilacją w USA, Irlandczyków i uchodzących z dawnego Imperium Rosyjskiego Żydów. XVIII Poprawka do Konstytucji ostatecznie okazała się bardzo drogim eksperymentem, zakończonym kompletnym fiaskiem. Szacuje się, że rocznie około tysiąc Amerykanów umierało z powodu spożycia skażonego alkoholu. Koszty polityczne, administracyjne i policyjne były ogromne. Ostatecznie 5 grudnia 1933 roku ostatecznie zniesiono prohibicję, wprowadzając XXI Poprawkę do Konstytucji, która odwoływała XVIII. Nowy prezydent Franklin Delano Roosvelt mógł oficjalnie wznieść toast.

Powiązane artykuły

Degustacje
shōchu

W 2025 roku oceniliśmy 2508 alkoholi. Najlepsze otrzymają tradycyjnie medale w kilkunastu kategoriach. Zanim jednak […]

TV
nagrody, okowita

Eau-de-vie z bananów w wersjach białej i leżakowanej w beczkach zdobyły medale Double Gold, a […]

Wydarzenia
rynek, whiskey amerykańska

A.M. Scott Distillery z Ohio, produkująca whiskey, bourbon, wódkę i gin – ogłosiła upadłość ujawniając […]

Wydarzenia
destylarnie, rynek, single malt, whisky szkocka

Diageo zapowiada zamknięcie visitors center w destylarni Clynelish, jednej z flagowych dla marki Johnnie Walker, […]

Alkohole dnia
single malt, whisky szkocka

Butelkowanie w 2025 roku z beczki refill bourbon hogshead, edycja liczy 188 butelek z mocą […]

Degustacje
baijou

W 2025 roku oceniliśmy 2508 alkoholi. Najlepsze otrzymają tradycyjnie medale w kilkunastu kategoriach. Zanim jednak […]

TV
gin, nagrody

Ginnery na rynku alkoholi jest od roku. Mają własne receptury ginów, likiery i swój bar […]

Degustacje
bitter, degustacje, nalewka

Manufaktura Maurera znana jest z soków i okowit. Krzysztof Mauer był prekursorem wśród polskich producentów […]

Przewijanie do góry
Spirits logotyp czarny

Dostęp zablokowany

Nie spełniasz wymogów dotyczących wieku użytkowników strony.
Spirits logotyp czarny

Czy ukończyłeś/aś 18 lat?

Treści na tej stronie przeznaczone są wyłącznie dla osób dorosłych.