Tuxca jest jednym z najstarszych regionalnych destylatów z agawy w Meksyku, choć przez dziesięciolecia pozostawał niemal nieznany poza południowym Jalisco. Nazwa pochodzi od gminy Tuxcacuesco, jednak produkcja koncentruje się również w sąsiednich gminach Zapotitlán de Vadillo i Tolimán, położonych u podnóża wulkanów Nevado de Colima i Volcán de Colima. W przeciwieństwie do tequili i mezcali objętych chronioną nazwą pochodzenia, Tuxca nie należy do obszaru Denominación de Origen Mezcal, dlatego producenci często określają swoje wyroby mianem „vino-mezcal”, nawiązując do historycznej nazwy destylatów z agawy.
Historia Tuxca sięga XVI wieku. Według lokalnej tradycji rozwój produkcji nastąpił po zakazaniu destylacji fermentowanego soku z palmy kokosowej, zwanego tuba lub vino de cocos, który stanowił konkurencję dla win sprowadzanych z Hiszpanii. Wówczas miejscowi gorzelnicy zaadaptowali przywiezioną z Filipin technologię destylacji do fermentowanego soku z agawy, tworząc jeden z najstarszych destylatów agawowych obu Ameryk. Do dziś jednym z najbardziej charakterystycznych elementów produkcji pozostaje destylator filipiński (destilador filipino), którego konstrukcja wywodzi się z okresu handlu galeonami manilskimi łączącymi Filipiny z Nową Hiszpanią.
Produkcja Tuxca zachowała wyjątkowo archaiczny charakter. Dojrzałe piñas pieczone są przez trzy-cztery dni w stożkowych piecach ziemnych opalanych drewnem. Po upieczeniu rozdrabnia się je ręcznie przy użyciu drewnianych młotów i siekier na podłożu z wulkanicznej skały. Fermentacja odbywa się wraz z włóknami agawy w wykutych lub uformowanych w podłożu zagłębieniach zwanych tajipos, a następnie przeprowadza się dwukrotną destylację w tradycyjnym destylatorze filipińskim. W wielu gospodarstwach do dziś stosuje się metody przekazywane z pokolenia na pokolenie, praktycznie bez mechanizacji procesu.
Do produkcji wykorzystuje się znacznie większą różnorodność agaw niż w przypadku tequili. Najczęściej spotykane są Lineño (Agave angustifolia Haw.) oraz Ixtero Amarillo (Agave rhodacantha Trel.), dojrzewające odpowiednio ok. 7 i 15 lat. W regionie wykorzystuje się jednak również wiele innych lokalnych odmian i gatunków, m.in. Cimarrón, Listero, Cenizo czy Salmiana, a niektórzy producenci tworzą kupaże z kilku różnych agaw. Często stosuje się wyłącznie maguey capón, czyli rośliny, którym pozwolono rozpocząć rozwój pędu kwiatostanowego przed jego usunięciem, co zwiększa koncentrację cukrów w piñas.
Przez większą część XX wieku Tuxca pozostawał napojem lokalnym, wytwarzanym głównie na potrzeby mieszkańców południowego Jalisco. Dopiero w ostatnich latach rozpoczęto działania mające na celu przywrócenie jego znaczenia jako odrębnego dziedzictwa kulturowego. Jednym z najważniejszych współczesnych producentów jest Destilados Vadillo-Nava, którego marka Insecto powstała w 2013 roku z inicjatywy potomków Don Jesúsa Vadillo i rodziny Nava. Produkcja odbywa się we współpracy z maestro tabernero Pedro Ruiz Contreras i jego rodziną, a celem przedsięwzięcia jest zachowanie tradycyjnych metod wytwarzania Tuxca oraz popularyzacja tego destylatu poza granicami Jalisco i Colimy.
Choć liczba producentów pozostaje niewielka, zainteresowanie Tuxca systematycznie rośnie zarówno w Meksyku, jak i na rynkach zagranicznych. Obok Insecto funkcjonują także niewielkie rodzinne tabernas oferujące lokalne destylaty sprzedawane głównie w regionie. Dzięki zachowaniu tradycyjnych metod produkcji, wykorzystaniu lokalnych odmian agawy i historycznego destylatora filipińskiego Tuxca należy do najbardziej autentycznych i najciekawszych regionalnych destylatów Meksyku.
