W dniach 19-20 czerwca odbyła się 17. edycja Sake Fair, zorganizowana przez Japan Sake and Shochu Makers Association (JSS). Po dwuletniej przerwie impreza ponownie zawitała do stolicy Japonii, gromadząc ponad 5600 uczestników i potwierdzając swoją pozycję jednego z najważniejszych wydarzeń poświęconych sake na świecie.
Program festiwalu obejmował dwa główne wydarzenia degustacyjne. Pierwszym był All Japan Sake Fair, podczas którego można było spróbować około 1200 rodzajów sake reprezentujących 45 prefektur Japonii. Drugim była otwarta dla publiczności degustacja wszystkich trunków zgłoszonych do konkursu Annual Japan Sake Awards 2026 – najstarszego i najbardziej prestiżowego konkursu sake w Japonii.
Tegoroczna edycja wyróżniała się nowymi inicjatywami, których celem było zarówno zainteresowanie młodszych konsumentów, jak i dalsza ekspansja japońskiego sake na rynkach zagranicznych.
Po raz pierwszy organizatorzy wprowadzili zróżnicowane ceny biletów w zależności od wieku uczestników. Osobna pula przeznaczona była dla osób w wieku od 20 do 39 lat, a osobna dla starszych gości. Pomysł nie miał jedynie zachęcić młodych ludzi niższą ceną, lecz przede wszystkim stworzyć im więcej okazji do poznania sake. Organizatorzy zwracają uwagę, że po pandemii COVID-19 znacząco zmniejszyła się liczba spotkań integracyjnych w firmach i lokalnych społecznościach, podczas których młodsze pokolenia mogły poznawać kulturę picia sake. Efekt okazał się bardzo pozytywny – osoby poniżej 40. roku życia stanowiły ponad połowę wszystkich odwiedzających festiwal, mimo że w całej populacji pełnoletnich Japończyków ich udział wynosi ok. 25%.
Kolejną nowością była promocja coraz popularniejszych Sake High, czyli koktajli przygotowywanych przez zmieszanie sake z wodą gazowaną w proporcji 1:1. Dzięki temu zawartość alkoholu spada z ok. 15% do ok. 7%, co czyni napój lżejszym i bardziej przystępnym dla początkujących konsumentów. Program promocji Sake High rozpoczął się w Japonii w 2024 roku i obecnie napój ten jest oferowany już w ponad 10 tys. lokali gastronomicznych. Niektóre browary produkują nawet sake specjalnie przeznaczone do przygotowywania tego typu koktajli. Według przedstawicieli branży Sake High ma stać się naturalnym punktem wejścia dla osób, które piją alkohol, ale dotychczas nie sięgały po sake.
Drugim ważnym celem tegorocznego Sake Fair była promocja eksportu. JSS zaprosiło do Japonii ośmiu specjalistów z Wietnamu i Tajlandii zajmujących się handlem winem i sake. Oprócz zwiedzania browarów w Tokio i prefekturze Niigata uczestniczyli oni również w festiwalu. Oba kraje należą obecnie do najbardziej perspektywicznych rynków azjatyckich, a Azja odpowiada już za ok. 63% wartości japońskiego eksportu sake.
Ratthapon Doungthip z Tajlandii, zajmujący się edukacją i popularyzacją kultury sake, podkreślił, że możliwość degustacji wszystkich trunków zgłoszonych do Japan Sake Awards była dla niego spełnieniem marzeń. Zwrócił również uwagę na niezwykle interesujące obserwacje dotyczące preferencji samych Japończyków. Jak zauważył, już od momentu otwarcia hali było wyraźnie widać, do których stoisk i marek kierowali się miłośnicy sake z Japonii, co pozwoliło lepiej zrozumieć lokalne gusta i pokazało, że międzynarodowa renoma poszczególnych marek nie zawsze pokrywa się z ocenami rodzimych konsumentów.
Lincoln Vû, główny sommelier wietnamskiej firmy Da Loc Co., podkreślił, że sake wciąż stanowi niewielki segment rynku alkoholi w Wietnamie, jednak rozwija się bardzo dynamicznie. Jego zdaniem szczególnie duży potencjał mają propozycje łączenia sake z potrawami serwowanymi w restauracjach, co może przybliżyć ten trunek nowym konsumentom.
Organizatorzy festiwalu zwracają również uwagę na konieczność właściwego rozumienia pojęcia „Nihonshu”. Nazwa ta jest chronionym oznaczeniem geograficznym i odnosi się wyłącznie do sake produkowanego w Japonii z ryżu wyhodowanego w Japonii. Podczas festiwalu szczególny nacisk położono na prezentację regionalnego zróżnicowania sake wynikającego z odmiennych warunków klimatycznych, jakości wody, odmian ryżu oraz lokalnych metod warzenia. To właśnie ta różnorodność ma budować świadomość konsumentów zarówno w Japonii, jak i za granicą.
Jednym z najciekawszych przykładów promocji regionalnej była inicjatywa z prefektury Yamagata. Tamtejsze browary współpracują przy działaniach eksportowych bezpośrednio z producentami ryżu przeznaczonego do produkcji sake. Tak ścisła współpraca rolników i producentów alkoholu jest rzadkością nawet w świecie wina. Pozwala ona rolnikom lepiej zrozumieć, jak ich surowiec wykorzystywany jest do produkcji i promocji sake na rynkach zagranicznych, a zagranicznym importerom daje możliwość poznania procesu uprawy ryżu bezpośrednio u jego producentów. Tego rodzaju działania z powodzeniem realizowano już m.in. w Hongkongu.
Eksport sake pozostaje jednym z motorów rozwoju całej branży. W 2025 roku wartość eksportu wyniosła 45,9 mld jenów, co oznacza wzrost o 6% w porównaniu z rokiem poprzednim. Wolumen eksportu osiągnął 33,55 mln l, czyli równowartość 3,73 mln dziewięciolitrowych skrzynek, co oznacza wzrost o 8% rok do roku. Był to drugi najlepszy wynik w historii, a w porównaniu z 2020 rokiem wartość eksportu praktycznie się podwoiła.
Japan Sake and Shochu Makers Association zapowiada, że również w kolejnych latach Sake Fair będzie służył popularyzacji różnorodności regionalnych stylów sake, wspieraniu producentów z całej Japonii oraz dalszemu zwiększaniu liczby konsumentów zarówno na rynku krajowym, jak i za granicą.
