6 listopada Senat przyjął poprawki do nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Największe emocje wzbudziły dwa głosowania: nad dopuszczeniem reklamy piwa bezalkoholowego, która przeszła zaledwie jednym głosem, oraz nad zakazem sprzedaży mocnych alkoholi w małych opakowaniach, czyli tzw. małpek, który został odrzucony. Za zmianami opowiedziała się w dużej mierze większość senacka, ale w kilku głosowaniach wyraźnie było widać podziały wewnątrz klubów, zwłaszcza Koalicji Obywatelskiej. Senackie poprawki zmieniają nie tylko zasady reklamy, lecz także możliwości prowadzenia działalności promocyjnej przez browary rzemieślnicze, informowania o sponsoringu sportowym, sprzedaży alkoholu w określonych miejscach oraz terminy wejścia nowych przepisów w życie.
Reklama piwa bezalkoholowego
Najbardziej medialną poprawką była propozycja dopuszczenia reklamy piwa niebędącego napojem alkoholowym, czyli przede wszystkim piwa 0,0%. Poprawki nr 11 i 18 przeszły w głosowaniu nr 47 stosunkiem 46 głosów za, 45 przeciw i 5 wstrzymujących się. W głosowaniu uczestniczyło 96 senatorów.
Wersja ustawy przyjęta wcześniej przez Sejm zakładała bardzo szeroki zakaz reklamy i promocji napojów alkoholowych, a także komunikacji produktów bezalkoholowych wykorzystujących oznaczenia kojarzone z alkoholowymi odpowiednikami. W praktyce oznaczało to objęcie zakazem również reklam piw 0,0%, jeżeli posługiwały się identyfikacją wizualną wspólną z markami piwa alkoholowego.
Senacka poprawka przywraca możliwość reklamowania piwa bezalkoholowego. Reklama nie może być kierowana do małoletnich, zachęcać do spożywania alkoholu ani przypisywać produktowi właściwości leczniczych. W określonych mediach, takich jak telewizja, radio, kino i teatr, przewidziano ograniczenia godzinowe – reklama miałaby być dopuszczalna między 6.00 a 20.00, z określonymi wyjątkami dotyczącymi wydarzeń sportowych.
Dla browarów możliwość reklamowania produktów 0,0% oznacza utrzymanie kontaktu z konsumentami, promowanie nowych wariantów smakowych i budowanie rozpoznawalności marek, w tym pośrednio utrzymywać rozpoznawalność marki piwa alkoholowego. Przedstawicielka Biura Legislacyjnego Senatu zwracała uwagę, że etykiety piw alkoholowych i bezalkoholowych bywają praktycznie identyczne. W jej ocenie dopuszczenie reklamy piwa 0,0% może prowadzić do obchodzenia zakazu reklamy alkoholu. Podobne zastrzeżenia zgłaszało Ministerstwo Zdrowia.
Kto głosował za reklamą piwa 0,0%?
Największe poparcie poprawka uzyskała w klubach Koalicji Obywatelskiej i Trzeciej Drogi. Przeciwko niej opowiedzieli się wszyscy głosujący senatorowie Lewicy oraz zdecydowana większość senatorów Prawa i Sprawiedliwości.
| Klub lub koło senackie | Za | Przeciw | Wstrzymało się |
| Koalicja Obywatelska | 34 | 4 | 1 |
| Prawo i Sprawiedliwość | 0 | 30 | 1 |
| Lewica | 0 | 8 | 0 |
| Trzecia Droga | 6 | 1 | 1 |
| NOWA Polska-Centrum | 5 | 0 | 1 |
| Rozwój Plus | 0 | 2 | 0 |
| Niezrzeszeni | 1 | 0 | 1 |
| Razem | 46 | 45 | 5 |
W przypadku KO aż 34 senatorów poparło poprawkę, czterech było przeciw, a jeden wstrzymał się od głosu. W klubie PiS nie było ani jednego głosu za: 30 senatorów zagłosowało przeciw, a jeden wstrzymał się. Cała ośmioosobowa reprezentacja Lewicy również głosowała przeciw.
W Trzeciej Drodze sześciu senatorów poparło poprawkę, jeden był przeciw, a jeden wstrzymał się. W kole NOWA Polska-Centrum pięciu senatorów głosowało za, jeden wstrzymał się od głosu.
Małpki
Drugim ważnym głosowaniem była propozycja zakazu sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu w opakowaniach o pojemności nieprzekraczającej 300 ml, czyli małe butelki wódki i innych mocnych alkoholi, potocznie nazywane małpkami.
Poprawki nr 16 i 19 przepadły w głosowaniu nr 51. Za ich przyjęciem opowiedziało się 37 senatorów, przeciw było 52, a pięciu wstrzymało się od głosu. Głosowało 94 senatorów.
Za zakazem opowiedziała się zdecydowana większość senatorów PiS, natomiast przeciwko niemu zagłosowała większość KO, Lewicy i Trzeciej Drogi.
| Klub lub koło senackie | Za zakazem | Przeciw zakazowi | Wstrzymało się |
| Prawo i Sprawiedliwość | 30 | 0 | 1 |
| Rozwój Plus | 2 | 0 | 0 |
| Koalicja Obywatelska | 4 | 32 | 2 |
| Lewica | 0 | 8 | 0 |
| Trzecia Droga | 1 | 7 | 0 |
| NOWA Polska-Centrum | 0 | 4 | 2 |
| Niezrzeszeni | 0 | 1 | 0 |
| Razem | 37 | 52 | 5 |
W PiS 30 senatorów poparło zakaz, a jeden wstrzymał się od głosu. W klubie KO przeciwko zakazowi zagłosowało 32 senatorów, czterech było za, a dwóch wstrzymało się. Wszyscy głosujący senatorowie Lewicy byli przeciwko zakazowi. W Trzeciej Drodze siedmiu senatorów głosowało przeciw, a jeden za.
Browary rzemieślnicze z wyjątkami od zakazu promocji
Kolejna grupa poprawek dotyczyła browarów rzemieślniczych. Senat przyjął rozwiązania umożliwiające organizowanie przez nie wydarzeń edukacyjnych oraz imprez związanych z turystyką kulinarną, na zasadach zbliżonych do wyjątków przewidzianych dla sektora winiarskiego.
Poprawki nr 4, 5, 10 i 14 przyjęto w głosowaniu nr 42: 55 senatorów było za, dziewięciu przeciw, a 31 wstrzymało się od głosu.
| Klub lub koło senackie | Za | Przeciw | Wstrzymało się |
| Koalicja Obywatelska | 39 | 0 | 0 |
| Prawo i Sprawiedliwość | 1 | 1 | 28 |
| Lewica | 0 | 8 | 0 |
| Trzecia Droga | 7 | 0 | 1 |
| NOWA Polska-Centrum | 5 | 0 | 1 |
| Rozwój Plus | 1 | 0 | 1 |
| Niezrzeszeni | 2 | 0 | 0 |
To rozwiązanie ma znaczenie dla organizatorów festiwali piwnych, browarów prowadzących działalność turystyczną i edukacyjną oraz producentów chcących prezentować proces warzenia i historię swoich produktów. W praktyce może umożliwić organizowanie wydarzeń, które w świetle pierwotnej wersji nowelizacji mogłyby zostać uznane za niedozwoloną promocję alkoholu.
Pojawiły się jednak wątpliwości, czy definicja browaru rzemieślniczego nie jest zbyt szeroka. W trakcie prac komisji zwracano uwagę, że limit produkcji może pozwolić na korzystanie z wyjątku również podmiotom należącym do dużych grup kapitałowych. Sam fakt przynależności do większej grupy nie musi bowiem wykluczać spełnienia kryterium produkcyjnego przez konkretny browar.
Sponsoring sportowy
Senat przyjął również poprawkę nr 12, dotyczącą informowania o sponsorowaniu związków sportowych, klubów sportowych i imprez sportowych przez producentów oraz dystrybutorów napojów zawierających do 18% alkoholu.
W głosowaniu nr 48 za poprawką było 50 senatorów, przeciw 40, a sześciu wstrzymało się od głosu.
| Klub lub koło senackie | Za | Przeciw | Wstrzymało się |
| Koalicja Obywatelska | 38 | 1 | 0 |
| Prawo i Sprawiedliwość | 0 | 27 | 4 |
| Lewica | 0 | 8 | 0 |
| Trzecia Droga | 6 | 2 | 0 |
| NOWA Polska-Centrum | 5 | 0 | 1 |
| Rozwój Plus | 0 | 2 | 0 |
| Niezrzeszeni | 1 | 0 | 1 |
Poprawka ma doprecyzować sposób prezentowania informacji o sponsorowaniu. Dla rynku oznacza to próbę rozdzielenia samej informacji o sponsorze od reklamy konkretnego produktu alkoholowego. To istotne m.in. dla wydarzeń sportowych, w których marki browarów od lat są obecne jako sponsorzy.
Reklama w hurtowniach, sklepach specjalistycznych i gastronomii
W głosowaniu nr 49 Senat przyjął poprawkę nr 13, która wyłącza określone miejsca z zakazu reklamy napojów alkoholowych. Chodzi o hurtownie, punkty prowadzące wyłącznie sprzedaż napojów alkoholowych oraz punkty gastronomiczne.
Za poprawką głosowało 51 senatorów, przeciw 41, a czterech wstrzymało się od głosu.
To rozwiązanie ma duże znaczenie dla dystrybutorów, sklepów specjalistycznych, wine barów, pubów i restauracji. W praktyce zakaz reklamy nie będzie w tych miejscach działał w taki sam sposób jak w przestrzeni publicznej. Dla handlu i gastronomii oznacza to zachowanie określonej przestrzeni do komunikacji z klientami.
Rabaty, pakiety i programy lojalnościowe
Jedną z poprawek, które uzyskały niemal pełne poparcie, była zmiana definicji promocji napojów alkoholowych. Senat przyjął ją jednogłośnie: 96 głosów za, bez głosów przeciw i wstrzymujących się.
Zakaz ma objąć m.in.:
- upusty, rabaty i bonifikaty,
- pakiety promocyjne i sprzedaż łączoną,
- programy lojalnościowe,
- bony i talony,
- nagrody, darowizny i wycieczki,
- gry losowe i zakłady wzajemne,
- inne korzyści majątkowe lub osobiste dla nabywców alkoholu.
W praktyce może to oznaczać koniec wielu znanych mechanizmów handlowych, w których zakup alkoholu wiązał się z dodatkową korzyścią. Dotyczy to m.in. akcji typu „6+6” czy „12+12”, ale również programów punktowych i promocji łączących alkohol z innymi produktami.
Dla branży oznacza to konieczność przeglądu polityki cenowej, programów lojalnościowych i materiałów marketingowych. Szczególnie ważne będzie doprecyzowanie, jak nowe przepisy będą interpretowane w praktyce przez organy kontrolne.
Lotniska z wyjątkiem od nocnego zakazu sprzedaży
Senat przyjął także poprawkę nr 15, która wyłącza z nocnego zakazu sprzedaży alkoholu wolne obszary celne (sklepy duty free) oraz strefy zastrzeżone na terenie międzynarodowych portów lotniczych.
W głosowaniu nr 50 za poprawką było 53 senatorów, 11 było przeciw, a 32 wstrzymało się od głosu.
Nowy termin wejścia ustawy
Senat przyjął poprawkę nr 26, która przesuwa ogólny termin wejścia w życie nowych przepisów z 1 stycznia 2027 roku na 1 czerwca 2027 roku. Za głosowało 93 senatorów, przeciw dwóch.
Przyjęto także rozwiązanie, zgodnie z którym nowe zasady dotyczące opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2028 roku. Za tą poprawką głosowało 95 senatorów, jeden wstrzymał się od głosu.
Nie wszystkie propozycje dotyczące terminów zostały jednak zaakceptowane. Senat odrzucił poprawki nr 23 i 25, które przewidywały przesunięcie wejścia ustawy w życie aż na 1 stycznia 2028 roku. Za takim rozwiązaniem głosowało zaledwie pięciu senatorów, przeciw było 91.
Przyjęto natomiast poprawkę nr 24, wydłużającą do 31 grudnia 2030 roku okres, w którym punkty sprzedaży będą mogły korzystać z urządzeń chłodniczych i innych elementów wyposażenia zawierających znaki towarowe, nazwy i symbole graficzne związane z napojami alkoholowymi. Za było 85 senatorów, przeciw dwóch, a ośmiu wstrzymało się od głosu.
Jak Senat zagłosował nad całą ustawą?
Po rozpatrzeniu poprawek Senat przyjął ustawę wraz z wprowadzonymi zmianami. W głosowaniu końcowym 6 listopada 2026 roku za przyjęciem ustawy głosowało 95 senatorów. Nikt nie był przeciw ani nie wstrzymał się od głosu. Czterech senatorów nie uczestniczyło w głosowaniu.
Senacka uchwała wraz z poprawkami wraca teraz do Sejmu. Posłowie będą musieli rozpatrzyć każdą z senackich zmian.
