Czarna Ryga, słynny Rigas Balzams powstaje w największym w krajach nadbałtyckich zakładzie produkcji wódek – Latvias Balzams. Mają tu 130 marek. Czołowy produkt to Riga Balzam, ale od 1948 roku produkują znane na całym świecie wódki Stolichnaya i Moskovskaya (wskutek konfliktu z rosyjskim rządem te same marki produkowane są obecnie także w Moskwie).
Latvias Balzams należy do grupy kapitałowej SPI. Mają w Rydze także drugi zakład, w którym robią cydry, wina musujące i RTD. Fabryka, którą miałem okazję zwiedzić powstała 115 lat temu w obszarze imperium rosyjskiego jako gorzelnia. Zatrudniali 224 robotników. Dziś sam zakład LB to ponad 600 osób. Firma odtwarza wiele starych receptur, jak Allażu Kimelis z 1823 roku czy Rigas Balzams z 1752. Dziś balsam ma wiele wersji, w tym wspaniałą z dodatkiem soku z czarnej porzeczki. Oryginalny likier robiony jest na winiakach z Azerbejdżanu i Francji, jest też jego nowa edycja na rumach z Karaibów. Miałem okazję próbować straszliwie gorzki ekstrakt do tych likierów, który macerowany jest w zakładzie. Do balsamów dodaje się zaledwie kilka jego procent. Macerat leżakuje w wielkich, 3000 litrowych, beczkach z austriackiego dębu. W latach 1997-2003 produkowali w LB własną whisky Aleksanders, poza tym powstają tu własne wódki, jak LB, liczne likiery oraz wspomniane rosyjskie wódki, zestawiane ze sprowadzanego z Rosji spirytusu.
Do koncernu SPI należą m.in. winnice we Włoszech i Hiszpanii oraz sieć 60 sklepów z alkoholami. Dziennie sprzedają 450 tys. butelek, mają łącznie 2300 pracowników. Za sprzedaż i produkcję alkoholi (poza markami rosyjskimi) w obrębie SPI odpowiada spółka Amber Beverage Group. Łącznie z produktami importowanymi mają w portfolio ponad 500 marek.
Mają dwie studnie artezyjskie do produkcji wódki. Używają filtrów: srebrnych do Black Vodka, bursztynowych do Amber Vodka, kwarcowych i z węgla brzozowego do marek Stolichnaya i Moskovskaya. Nie wytwarzają własnego spirytusu, sprowadzają go z Rosji i Słowacji. Są też ważnym eksporterem, produkują specjalne marki na inne rynki, np. z wódką Kirov mają 8% rynku w Norwegii.
Czarna Ryga, Riga Black Balsam lub Rīgas Melnais Balzams to tradycyjny ziołowy napitek łotewski o mocy 45 proc. i kolorze smoły, a raczyła się „czarnym balsamem” ponoć sama caryca Katarzyna. Stworzył ją w 1752 roku aptekarz Abraham Kunce, ale na masową skalę zaczęła ją produkować w 1847 roku powstała w Rydze fabryka wódek i likierów Albert Volfshmitt. W smaku likier jest gorzki, ale ze słodko-cierpką owocową nutą w tle, stanowi mieszankę 24 ziół, kwiatów, owoców, korzeni. Sprzedawany w charakterystycznych ceramicznych butelkach malowanych na brązowo. Niewątpliwie ciekawy napitek, choć jego moc i gorycz sprawiają, że można wypić jedynie mały kieliszeczek jako aperitif. Dodanie kostki lodu łagodzi gorycz, ale pozbawia trunek jego niezwykłego owocowego tła, lepiej zatem podawać w temperaturze pokojowej, uprzedzając o specyficznym smaku. Jest też wyborny Rīgas Melnais Balzams Upeņu, czyli z czarną porzeczką (30%). Zupełnie inny w smaku – głębia owocu, w pierwszej chwili w ustach smak słodko-kwaśny, typowy dla czarnej porzeczki, ale za chwilę czujemy ciężką gorycz na podniebieniu. Nowością jest bardzo przyjemny, o rumowym tle, lżejszy Rīgas Melnais Balzams Element. Jest także krem śmietanowy w stylu irish cream Riga Black Balsam Cream o mocy 17% oraz wydanie jubileuszowe Czarnej Rygi – Rīgas Melnais Balzams Jubilejas, wypuszczono 100 tys. inkrustowanych złotem butelek z okazji 260-lecia receptury likieru.
