Amazake należy do najstarszych tradycyjnych napojów Japonii i od wieków zajmuje szczególne miejsce w kulturze kulinarnej. Sama nazwa oznacza dosłownie „słodkie sake”, choć współczesne wersje amazake bardzo często nie zawierają alkoholu. Napój ten jest ceniony zarówno za delikatny smak, jak i właściwości odżywcze, dlatego w Japonii bywa określany mianem „płynnego pożywienia”.
Historia amazake sięga okresu Kofun, czyli pierwszych wieków naszej ery. Wzmianki o słodkich fermentowanych napojach ryżowych pojawiają się już w kronikach z epoki Heian. Początkowo amazake było produktem luksusowym związanym ze świątyniami buddyjskimi i dworem cesarskim. Z czasem napój rozpowszechnił się wśród mieszkańców miast i wsi, szczególnie w okresie Edo, gdy sprzedawcy amazake pojawiali się zimą na ulicach Edo, dzisiejszego Tokio. Gorący, gęsty napój miał rozgrzewać organizm i wzmacniać podczas chłodnych miesięcy.
Istnieją dwa podstawowe rodzaje amazake. Pierwszy powstaje na bazie ryżu zaszczepionego koji, pleśnią Aspergillus oryzae. Drugi produkuje się z osadu pozostałego po produkcji sake, zwanego sake kasu. Oba rodzaje różnią się smakiem, konsystencją i zawartością alkoholu.
Najbardziej tradycyjne i obecnie najpopularniejsze amazake bezalkoholowe przygotowuje się z ryżu koji. Ugotowany ryż miesza się z wodą i dodatkiem koji, a następnie utrzymuje w temperaturze około 55-60°C przez kilka do kilkunastu godzin. Enzymy wytwarzane przez pleśń rozkładają skrobię ryżową na cukry proste, dzięki czemu napój staje się naturalnie słodki bez dodatku cukru. Proces ten przypomina częściowo fermentację stosowaną przy produkcji miso, sosu sojowego czy sake. W efekcie powstaje kremowy napój o łagodnym, mlecznym smaku i bardzo niskiej lub zerowej zawartości alkoholu.
Drugi rodzaj amazake, przygotowywany z sake kasu, ma bardziej wyrazisty aromat i niewielką zawartość alkoholu. Sake kasu miesza się z wodą, często dodając cukier lub miód, a następnie podgrzewa. Ponieważ osad pochodzi z procesu warzenia sake, w gotowym napoju pozostają śladowe ilości alkoholu, zwykle poniżej kilku procent. Tego rodzaju amazake ma głębszy, bardziej fermentacyjny charakter i jest szczególnie popularne zimą.
Amazake można spożywać zarówno na ciepło, jak i na zimno. W chłodniejszych miesiącach serwuje się je gorące podczas festiwali, wizyt w świątyniach oraz noworocznych uroczystości. Latem schłodzone amazake uchodzi za naturalny napój energetyczny pomagający przetrwać upały. W Japonii można kupić je w butelkach, puszkach, a także świeżo przygotowywane w małych lokalnych wytwórniach.
Współczesna kuchnia japońska wykorzystuje amazake również jako składnik kulinarny. Dodaje się je do deserów, smoothie, lodów, dressingów, marynat i wypieków. Naturalna słodycz sprawia, że napój jest popularny wśród osób ograniczających biały cukier. Amazake bywa także stosowane jako baza do koktajli alkoholowych, łączonych z sake, whisky lub shōchū.
