Galen (gr. Galenos, łac. Galenus, ok. 129–216 n.e.) był greckim lekarzem, farmakologiem i filozofem działającym w Cesarstwie Rzymskim. Uznawany jest za jedną z najwybitniejszych postaci w dziejach medycyny, a jego dzieła przez ponad tysiąc lat stanowiły podstawę nauczania w Europie, Bizancjum i świecie arabskim. Choć żył ponad tysiąc lat przed upowszechnieniem destylacji alkoholu w Europie, stworzył teoretyczne podstawy farmacji i sztuki przygotowywania leków, z których korzystali późniejsi lekarze, alchemicy i aptekarze rozwijający techniki destylacyjne.
Medycyna Galena opierała się na teorii czterech humorów – krwi, flegmy, żółtej i czarnej żółci – wywodzącej się z nauk Hipokratesa. Według tego poglądu zdrowie było wynikiem równowagi między tymi czterema płynami ustrojowymi, natomiast choroba oznaczała zaburzenie ich proporcji. Zadaniem lekarza było przywrócenie harmonii za pomocą odpowiedniej diety, leków i zabiegów. Szczególną rolę Galen przypisywał preparatom roślinnym, opracowując metody ich klasyfikacji, przygotowywania i stosowania. Od jego nazwiska pochodzi używany do dziś termin „preparaty galenowe”, oznaczający leki otrzymywane z naturalnych surowców roślinnych i zwierzęcych poprzez ekstrakcję, macerację, napary, odwary, nalewki i inne metody przetwarzania.
Istotne miejsce w jego pismach zajmowało również wino. Galen uważał je za jeden z najważniejszych środków leczniczych, zalecając jego stosowanie zarówno jako samodzielnego leku, jak i nośnika substancji czynnych zawartych w ziołach. Opisywał właściwości różnych rodzajów win – młodych i starych, lekkich i ciężkich, białych i czerwonych – przypisując im odmienne działanie terapeutyczne. Dobór odpowiedniego wina uzależniał od wieku pacjenta, pory roku, rodzaju schorzenia oraz dominującego humoru. Szczególnie wysoko cenił wina dobrze dojrzałe, którym przypisywał właściwości wzmacniające, rozgrzewające i wspomagające trawienie.
W wielu recepturach Galena wino pełniło funkcję rozpuszczalnika, środka konserwującego oraz składnika ułatwiającego przyswajanie leków. Praktyka ta była kontynuowana przez lekarzy bizantyjskich i arabskich, a następnie przez średniowiecznych aptekarzy europejskich. Wino stało się podstawowym nośnikiem wyciągów ziołowych, żywic i przypraw, a jego znaczenie w farmacji utrzymywało się przez całe średniowiecze.
Choć Galen nie znał destylacji alkoholu w późniejszym znaczeniu tego słowa, jego koncepcje dotyczące przygotowywania leków wywarły ogromny wpływ na rozwój europejskiej farmacji. Kiedy od XII wieku do Europy zaczęła przenikać arabska wiedza o destylacji, nowe techniki szybko połączono z galenowską tradycją medyczną. Lekarze i aptekarze dostrzegli, że destylat winny, określany mianem aqua vitae, stanowi bardziej skoncentrowaną postać tego, co wcześniej uzyskiwano z wina. Destylaty winne, wody ziołowe i aromatyczne zaczęto uważać za skuteczniejsze od tradycyjnych naparów i odwarów, a aparaty destylacyjne na wiele stuleci stały się podstawowym wyposażeniem klasztornych infirmerii, aptek i laboratoriów alchemicznych.
To właśnie z połączenia galenowskiej farmacji z osiągnięciami arabskiej alchemii narodziła się europejska sztuka destylacji. Początkowo służyła ona niemal wyłącznie celom leczniczym – do otrzymywania aqua vitae, destylowanych wód ziołowych i olejków eterycznych. Dopiero z czasem doświadczenia zdobyte podczas produkcji preparatów medycznych zaczęto wykorzystywać do wytwarzania alkoholi przeznaczonych do spożycia, co dało początek nowożytnemu gorzelnictwu.
