Whisky Day Cracow

16 maja w Fortach Kleparz odbyła się ósma edycja Whisky Day Cracow. Chociaż festiwal trwa tylko jeden dzień, jest najważniejszą imprezą degustacyjną na południu Polski. Ściąga barmanów, restauratorów i entuzjastów mocnych trunków. Organizatorzy dużo starań wkładają w szeroką ofertę strefy koktajlowej, są degustacje masterclass, jest strefa cygarowa i całkiem sporo butelek. Ogółem było w tym roku 45 stoisk, jeśli wyłączymy strefę koktajlową i różne dodatki napojowo-konsumpcyjne, to typowo degustacyjnych stanowisk było ok. 30 i łącznie grubo ponad 500 otwartych butelek. Wśród nich liczne kolekcjonerskie unikaty.

Festiwal rozpoczął się punktualnie o 13. degustacją masterclass zatytułowaną Podróż przez 3 regiony Szkocji. Prowadzili ją Grzegorz Nowicki (The Creators) i Krzysztof Popławski (Docent Procent), którzy zaprezentowali aż siedem własnych bottlingów whisky. Obydwie marki w ciągu ostatniego półtora roku wprowadziły pokaźną ilość butelkowań single cask w bardzo krótkich seriach, czasami po 50 butelek. Najlepiej podczas tej degustacji wypadła edycja Ardmore 17YO 2008 The Creators (48%) – leżakowana osiem lat w beczkach po sherry i aż dziewięć lat w beczkach po porto ruby. Słodka, z nutami pomarańczy, moreli, gruszek, ale też tytoniową taniną. Wcześniej Grzegorz Nowicki zabutelkował z tej samej beczki Ardmore 15YO, ale resztę whisky zostawił na dodatkowe dwa lata w beczce po porto i to był bardzo dobry pomysł. Czuć różnicę. A na stoisku Docent Procent do spróbowania była ta sama siedemnastoletnia Ardmore, ale w wersji cask strength 55% – jeszcze bardziej udana.
Druga tego dnia masterclass była zapewne wydarzeniem festiwalu. Podróż przez Wyspę Skye i prezentacja Talisker 47YO Magnum. Wydarzenie prowadził Bartosz Ziembaczewski, a miejsca na degustację rozeszły się podobno… w dziesięć sekund. Beczki do starzenia tej whisky zostały przygotowane w unikatowy sposób, wykorzystując ciepło skał wulkanicznych. – To opatentowany proces opalania beczek kamieniami lawowymi, wynaleziony w 2018 roku przez francuską bednarnię Maison Moussié – mówi Bartosz Ziembaczewski. – Wykorzystanie kamieni lawowych zamiast otwartego ognia oznacza metodę bez spalania i daje bardziej kontrolowany proces opalania, co pozwala uzyskać przewidywalny i pożądany profil smakowy. Mamy zatem lepszą kontrolę temperatury, brak płomieni i dymu, wyłącznie promieniowanie cieplne. Minusem jest to, że koszt jest o 20% wyższy niż w przypadku beczek opalanych ogniem. Efekt organoleptyczny przy beczkach po winie to więcej owocowości i aromatów, a przy beczki po whisky znacznie intensywniejszy charakter. Ten proces opalania jest naprawdę unikatową opcją.
Koncepcja „magma cask” jest prosta, zastępujemy tradycyjną metodę opalania beczek kamieniami magmowymi. Kamienie są najpierw rozgrzewane, co pozwala opalać beczki od środka podczas ich obracania. Kamienie nie dotykają bezpośrednio klepek, ale opalanie odbywa się poprzez bliski kontakt z drewnem. Parowanie podczas opalania pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie beczki, a mineralność kamienia przenosi się na drewno – tłumaczył Bartosz Ziembaczewski.
Obecnie dostępne są dwa rodzaje opalania. Pierwszy zapewnia bardziej owocowe aromaty, temperatura opalania powoli wzrasta do 250°C, cały proces trwa godzinę, po 30 minut na każdą stronę beczki. Dostępne poziomy opalania: medium, medium plus i heavy. Drugi zapewnia więcej aromatów trzeciorzędowych – opalanie trwa 40 minut, a temperatura szybko wzrasta do 250°C. Marzenie przyszłości – beczki opalane diamentami. Potrzeba około 2,5 mln dolarów, aby opalić beczkę przy użyciu 60 kg diamentów.
Talisker 47YO Magnum została zabutelkowana w 2026 roku w liczbie 622 butelek. Aromat jest bardzo słodki, ciasteczkowo-budyniowy, Crema Catalana, nuta pomarańczy i brzoskwini, pralinki z nadzieniem pomarańczowym. Są też nuty mineralne i lekko słone. W ustach tej mineralności i soli jest znacznie więcej, taniczność, dymność, skórzastość, prażone migdały i lukrecja. A w finiszu goryczka, chmiel, jodyna, pieprz, bardzo, bardzo dużo słoności, skóra, mocny tytoń. Smak i finisz w ogóle nie korespondują ze słodkim aromatem, whisky jest pozornie deserowa, w praktyce wyrazista, pikantna i zaskakująco słona. Butelka w cenie… ponad 24 tys. złotych.
Degustacji masterclass było pięć, jeszcze Macallan, poprowadzona przez Marka Bliskiego, Wild Turkey prowadzona przez Macieja Małeckiego i Glenfiddich, którą poprowadził Struan Grant Ralph. Dzień był jednak tylko jeden, czas płynął nieubłaganie, a nieznanych butelek na stoiskach tyle, że i dwa dni byłoby na nie zbyt mało. Może warto wydłużyć Whisky Day Cracow do dwóch dni?
Znakomity Talisker Magnum nie był dla mniej whisky wieczoru. Na stanowisku Tudor House aż dwie whisky oceniłem wyżej, obydwie zresztą z destylarni Glenfarclas. Specjalna edycja na polski rynek, licząca 120 butelek, zabutelkowana dla Tudor House w 2023 roku Glenfarclas 25YO Poland Exclusive (52,3%) ma piękny aromat gruszek, słodkich jabłek, moreli, brzoskwini, ale też papaja, banany. W ustach oleistość, ale też nuty ziołowe, iglaste, jałowiec, rozmaryn. Finisz bardzo cierpki, ściągający, dużo skóry, tytoniu, wosk i zioła, rozmaryn, wrzosy i słodycz figi. Natomiast należący do core range destylarni Glenfarclas 35YO (43%) ma również porywający aromat słodkich jabłek, gruszek williams, wanilia, morele, brzoskwinie, nektarynki, miód, pigwa, ale też zaskakująca nuta rabarbaru. W ustach słodycz i cierpkość, miód, propolis, lekka słoność, taniczność, hibiskus, herbata. Długi finisz, a w nim zaskakująco dużo zboża, prażone ziarno, herbata, skóra i nuty ziołowe, wermutowe i zielona gorzka gruszka. Wspaniała whisky. Obydwu spróbowałem w Krakowie po raz pierwszy.
Kolejną znakomitą butelkę wypatrzyłem na stoisku Docent Procent, rum Caroni 24YO zabutelkowany przez Precious Liquors w serii Tortuga no 3 (58,1%), finiszowany w beczce po mizunarze. Edycja liczy tylko 154 butelki. Aromat tytoniu, śliwek, gruszek, moreli, ale też cynamonu, egzotycznego drewna, wosku. W smaku cierpkie, tytoniowe, dużo egzotycznego drewna. Finisz oleisty, woskowy, żywiczny, wędzone śliwki i soczyste morele.
Dużo czasu spędziłem na stoisku gości z Czech. Tōsh to mała destylarnia z Czeskich Moraw z miejscowości Těšetice koło Ołomuńca. Robią destylaty owocowe, likiery, gin i whisky pod markami King Barley i Lafayette. Ta pierwsza marka powstała jeszcze w latach 70. XX wieku i była pierwszą whisky w ówczesnej Czechosłowacji. Jęczmień jest lokalny, z Moraw. Destylarnia ma pełną linię produkcyjną z rozlewem i butelkowaniem, za destylację odpowiada Jur Omelek. Whisky dojrzewa w beczkach tuż pod destylarnią, w stuletnich piwnicach. Robią niezwykły gin w zabytkowym alembiku, z dodatkiem czeskiego maku i morawskiej jarzębiny o słodkich owocach. Likiery Jakamarus czy Bruno odtwarzają dawne receptury. Na mnie największe wrażenie zrobiła ich Slivovica Jednoruhova (46%) wydestylowana ze śliwek odmiany stanley, które były fermentowane przez 2-3 miesięcy. Piękny aromat malinowej śliwki, nuta miodu i pigwy. W smaku cierpka i słodka śliwka, ale też nuta moreli i pigwy. W bardzo długim finiszu masa słodkiej, bardzo czystej śliwki, miód, pigwa. Fantastyczna słodka śliwowica.
Oprócz whisky czy rumu na Whisky Day Cracow, do spróbowania były kalwadosy, brandy, koniaki, likiery, absynty, giny. Dużo bardzo dobrych trunków i jak już po powrocie do domu zrobiłem sobie małe podsumowanie ilość vs jakość, to średnia wysokich ocen była bardzo korzystna. A nie można zapomnieć o butelkach, które były oferowane nieoficjalnie, czyli nie było ich na stoiskach, ale były pod ladą, albo zwyczajnie przynoszone przez odwiedzających festiwal, czego organizatorzy w żaden sposób nie mieli zamiaru ograniczać i słusznie, bo wymiar towarzyski takich spotkań jest bezcenny. I jedna z najwyżej ocenionych przeze mnie butelek pochodziła właśnie z tego nieoficjalnego, koleżeńskiego obiegu, a była to czterdziestoletnia brandy Kvint z Naddniestrza. Kvint Suvorov 40YO (40%) ma aromat fig, daktyli, rodzynek, śliwek, suszonych moreli, tytoniu. W smaku dość ostry tytoń, słony karmel, umeboshi, imbir. Finisz bardzo długi i pełen umami, taniczny, cierpki, ściągający, kwaśne mirabelki i umeboshi, słona lukrecja. Pyszność!
Imprezę odwiedziło ponad 2000 osób.

Top 10 najwyżej ocenionych odkryć Whisky Day Cracow