historia

W Wolini kończą się prace renowacyjne dawnego pałacu rodu Puttkamerów, obok są: staw, wysepka, mostek, stare cisy, ładny park. Zachowała się część starego zespołu folwarcznego i gorzelnia, obecnie zamknięta i popadająca w ruinę.

Kiedyś w Jawidzu stał dwór, a majątek dzierżawił Ksawery Skłodowski, brat dziadka Marie Curie-Skłodowskiej. Przed wojną majątek należał do hr. Jana Ostrowskiego. Sama wieś pochodzi z XIV wieku. Gorzelnia rolnicza stanęła na początku XX wieku.

W Pogorszewie przy dawnym PGR stoi wielka gorzelnia, zamknięta ok. 2010 roku, prawdopodobnie wciąż z wyposażeniem. Zwraca uwagę wysoki na 35 m masywny ceglany komin. To dawny pruski budynek, powstał na początku XX wieku. Gorzelnia należała do hrabiego von der Osten.

We wsi Komaszewo znajduje się stara, trzykondygnacyjna gorzelnia niemiecka, zbudowana na przełomie XIX i XX wieku, po wojnie wchodząca w skład PGR Komaszewo, zamknięta w pierwszych latach XXI wieku. Obecnie niszczejący budynek wystawiony jest na sprzedaż.

We wsi Grąbkowo w województwie pomorskim zachowały się resztki dawnej gorzelni rolniczej, działającej przy dworze, który obecnie ma prywatnego właściciela i jest restaurowany. Majątek w XIX wieku należał do rodziny von Pluttkamer, poza dworem i gorzelnią zachowała się w niezłym stanie dawna kuźnia i ruina wozowni.

We wsi Głuszyno w województwie pomorskim stoi dawna gorzelnia, wybudowana jeszcze wczasach niemieckich jako Brennerei Groß Gluschen. Powstała na przełomie XIX i XX wieku, po II wojnie znacjonalizowana, była częścią PGR Potęgowo. Zamknięta w 1995 roku. Niszczeje nie zabezpieczona.

Przy ładnym dworze i kościele we wsi Wola Osowińska stoi zniszczona gorzelnia z 1870 roku, zbudowana przez Aleksandra Makowskiego. Jego syn, Aleksander Kazimierz był dyrektorem Warszawskiego Towarzystwa Oczyszczania i Sprzedaży Spirytusu.