W 2025 roku Wydawnictwo Grafika wznowiło monumentalne dzieło Stefana Falimirza „O ziołach i o mocy ich” w formie wiernego reprintu oryginalnego wydania z 1534 roku. Publikacja zachowuje dawną pisownię, układ typograficzny oraz bogaty materiał ilustracyjny, dzięki czemu pozwala obcować z tekstem w postaci zbliżonej do XVI-wiecznego pierwowzoru. Nie jest to wydanie uwspółcześnione ani opracowanie krytyczne, lecz faksymilowe odtworzenie jednego z najważniejszych zabytków polskiego piśmiennictwa renesansowego.
Publikacja Stefana Falimirza jest jednym z najważniejszych zabytków polskiego piśmiennictwa dotyczącego ziół, ale także destylacji. Wydane w Krakowie w 1534 roku przez Floriana Unglera, uważana jest za pierwszą polskojęzyczną encyklopedię przyrodniczo-medyczną. Oryginał liczy ponad 1500 stron i stanowi kompilację wiedzy zaczerpniętej z autorów starożytnych, średniowiecznych oraz renesansowych. Choć głównym tematem księgi są właściwości lecznicze roślin, zawiera ona również niezwykle cenne informacje dotyczące technologii destylacji, która w pierwszej połowie XVI wieku pozostawała przede wszystkim narzędziem medycyny i farmacji.
Falimirz opisuje sposoby pozyskiwania ziół, ich przygotowywania oraz otrzymywania „wód”, olejków i ekstraktów za pomocą aparatury destylacyjnej. Przedstawia konstrukcję alembików, zalecane materiały do ich wykonania oraz zasady prowadzenia procesu destylacji. W wielu miejscach podkreśla znaczenie właściwego ogrzewania naczynia, kontroli temperatury oraz odpowiedniego chłodzenia par, co świadczy o znajomości podstawowych zasad technologii destylacyjnej. Opisy te należą do najstarszych zachowanych świadectw wykorzystania destylacji w języku polskim.
Destylacja opisywana przez Falimirza nie służyła przede wszystkim produkcji napojów alkoholowych. Jej głównym celem było otrzymywanie leczniczych wód ziołowych (aquae), olejków eterycznych oraz skoncentrowanych wyciągów wykorzystywanych w medycynie. W epoce renesansu destylację postrzegano przede wszystkim jako metodę otrzymywania leczniczych wyciągów i wód ziołowych. Pogląd ten wynikał z ówczesnej medycyny, wywodzącej się z nauk Galena (ok. 129-216 n.e.), według której odpowiednio przygotowane destylaty pozwalały skoncentrować lecznicze właściwości roślin. Alkohol pełnił przy tym podwójną rolę – był zarówno produktem destylacji, jak i doskonałym rozpuszczalnikiem umożliwiającym sporządzanie nalewek i ekstraktów.
Dzieło Falimirza pokazuje również, jak silnie przenikały się w XVI wieku farmacja, zielarstwo i gorzelnictwo. Ta sama aparatura mogła służyć do otrzymywania leczniczej okowity, destylacji wód różanych, miętowych czy szałwiowych, a także produkcji aromatycznych destylatów z przypraw korzennych. Granica między apteką, laboratorium alchemika i warsztatem gorzelniczym była wówczas płynna, a wiedza dotycząca destylacji rozwijała się równolegle we wszystkich tych środowiskach.
Dla historii polskiego gorzelnictwa O ziołach i mocy ich ma znaczenie szczególne. Jest to najstarsze obszerne dzieło wydane w języku polskim, które dokumentuje znajomość technik destylacyjnych na ziemiach Rzeczypospolitej i dowodzi, że już w pierwszej połowie XVI wieku były one dobrze znane lekarzom, aptekarzom oraz wykształconym właścicielom majątków. Księga stanowi niezwykle cenne świadectwo etapu, na którym destylacja pozostawała jeszcze przede wszystkim sztuką medyczną. Dopiero w kolejnych dziesięcioleciach doświadczenia zdobyte przy destylacji ziół i przygotowywaniu aqua vitae zostały wykorzystane w rozwijającym się gorzelnictwie dworskim i folwarcznym, prowadząc do narodzin nowoczesnej produkcji alkoholi wysokoprocentowych.
